ANG WAGAYWAY FESTIVAL NG IMUS, CAVITE: SAGISAG NG KASAYSAYAN, KALAYAAN, AT PAMBANSANG PILIPINO(ni Sid Samaniego)

Sa puso ng Imus ay namamayani ang isang pagdiriwang na hindi lamang pista kundi isang buhay na alaala ng pakikibaka at pagkakakilanlang Pilipino, ang Wagayway Festival.

Higit pa sa makukulay na parada at sabayang pagwagayway ng watawat, ito ay paggunita sa isang makasaysayang yugto ng bansa: ang unang pagwagayway ng bandila ng Pilipinas matapos ang tagumpay sa Labanan sa Alapan noong Mayo 28, 1898.

Ang salitang “wagayway” ay nangangahulugang pag-indayog o pagwawagayway ng watawat sa hangin.

Ngunit sa konteksto ng kasaysayan ng Imus, ito ay naging simbolo ng pagbangon ng sambayanang Pilipino laban sa kolonyalismo.

Sa bawat pagaspas ng bandila tuwing pista, muling binubuhay ng mga Imuseño ang diwa ng himagsikan, dangal, at kalayaan.

ANG LABANAN SA ALAPAN: SIMULA NG ISANG PAMBANSANG SAGISAG

Hindi mauunawaan ang Wagayway Festival kung hindi babalikan ang makasaysayang Labanan sa Alapan.

Noong Mayo 28, 1898, pinamunuan ni Emilio Aguinaldo ang mga rebolusyonaryong Pilipino laban sa hukbong Kastila sa Alapan, Imus.

Ang tagumpay na ito ang naging daan upang unang iwagayway sa publiko ang watawat ng Pilipinas, isang sagisag ng soberanya at pag-asa ng bagong bansa.

Sa pagkakataong iyon, ang bandila ay hindi lamang tela na may tatlong bituin at araw. Ito ay naging mukha ng paglaya mula sa mahigit tatlong siglong pananakop.

Kaya naman kinilala ang Imus bilang “Flag Capital of the Philippines,” isang titulo na malalim na nakaukit sa kamalayan ng lungsod.

PAGSILANG NG WAGAYWAY FESTIVAL

Pormal na inilunsad ang Wagayway Festival noong 2008 sa pamumuno ni dating alkalde na si Emmanuel L. Maliksi.

Layunin nitong buhayin ang makabayang kamalayan ng mga mamamayan at muling ipakilala sa bagong henerasyon ang mahalagang papel ng Imus sa kasaysayan ng bansa.

Mula noon, naging taunang tradisyon ang pagdiriwang tuwing Mayo.

Tampok dito ang makasaysayang reenactment ng Labanan sa Alapan, parada ng mga bandila, street dancing, cultural presentations, food fairs, exhibits, at mga programang pangkabataan at makabayan.

Sa bawat taon, tila muling ibinabalik ng lungsod ang panahon ng himagsikan kung saan ang lansangan ay napupuno ng kulay bughaw, pula, puti, at dilaw; at ang mga mamamayan ay nagiging bahagi ng isang pambansang salaysay.

WAGAYWAY BILANG PAMBANSANG ALAALA

Sa makabagong panahon kung saan mabilis mabura ang kasaysayan sa kamalayan ng kabataan, nagsisilbing mahalagang instrumento ang Wagayway Festival sa pagpapanatili ng kolektibong alaala ng bayan.

Hindi lamang ito simpleng pagdiriwang ng lokal na kultura; isa itong pampublikong pagtuturo ng kasaysayan.

Sa pamamagitan ng mga pagtatanghal at paggunita, naipapasa sa mga kabataan ang diwa ng nasyonalismo.

Natututuhan nilang ang kalayaan ay hindi basta ipinagkaloob ito ay ipinaglaban, pinag-alayan ng dugo, at isinulong ng mga bayaning handang ialay ang buhay para sa bayan.

Mahalaga rin ang simbolismo ng bandila sa festival.

Sa tuwing ito’y winawagayway, ipinapaalala nito na ang kalayaan ay isang responsibilidad.

Hindi sapat na ipagdiwang lamang ito; kinakailangan din itong pangalagaan sa pamamagitan ng pagkakaisa, malasakit sa bayan, at aktibong pakikilahok sa lipunan.

ANG KULTURA AT IDENTIDAD NG MGA IMUSEÑO

Sa paglipas ng panahon, naging bahagi na ng identidad ng mga taga-Imus ang Wagayway Festival.

Para sa marami, ito ay hindi lamang isang event kundi tanda ng kanilang pagmamalaki bilang tagapagmana ng makasaysayang lungsod.

Maging sa mga talakayan online at lokal na komunidad, makikita kung paano nananatiling buhay ang diskurso tungkol sa kahalagahan ng Wagayway Festival sa kultura ng Cavite.

Bagama’t may mga usapin ukol sa pulitika at pagbabago ng lokal na identidad, nananatiling makapangyarihang simbolo ang pagdiriwang sa kolektibong alaala ng mga Caviteño.

Sa isang panahon ng mabilis na urbanisasyon at modernisasyon, nagsisilbi itong tulay sa pagitan ng nakaraan at kasalukuyan.

Habang unti-unting nagbabago ang mukha ng Imus bilang lungsod, nananatiling matatag ang alaala ng himagsikan sa pamamagitan ng festival.

HIGIT PA SA ISANG PISTA

Ang Wagayway Festival ay patunay na ang mga pista sa Pilipinas ay hindi lamang tungkol sa kasiyahan.

Maaari rin itong maging sisidlan ng kasaysayan, pagkakakilanlan, at kamalayang pambansa.

Sa bawat kumpas ng bandila sa hangin, muling nabubuhay ang sigaw ng kalayaan ng mga rebolusyonaryo noong 1898.

At sa bawat mamamayang nakikiisa sa pagwagayway nito, muling ipinapahayag ang pangakong hindi malilimutan ang kasaysayan ng sambayanang Pilipino.

Sa huli, ang Wagayway Festival ay hindi lamang paggunita sa nakaraan.

Isa rin itong paalala na ang tunay na diwa ng pagiging Pilipino ay matatagpuan sa pagmamahal sa bayan, paggalang sa kasaysayan, at patuloy na pagwawagayway ng kalayaan sa puso ng bawat mamamayan.